سرگرمی در مرزهای دانش

٢ -کشف مرگ درخشان ستارگان دوردست که از آن به نواختر‌ها و ابر‌‌نواخترها یاد می ‌شود، یکی دیگر از مواردی است که در جهان ستاره ‌شناسی عموما توسط ستاره‌ شناسان آماتور صورت می ‌گیرد. آنها به ‌واسطه رصدهای دائمی خود فرصت دارند نخستین شاهد شکل ‌گیری نواخترها و ابر نواخترها باشند، البته این مورد نیز مانند دنباله دارها نیازمند تجربه بالای رصدی و دنبال کردن نواخترهای نو یافته است. بار دیگر زمانی که تجربه و دقت شما به اندازه کافی بالا رفت، هنگامی که انتظارش را ندارید شاید بتوانید یک نواختر کشف کنید!

ابرنواختر

3- اختفای سیارک‌ ها:

یکی از پروژه‌ های نجومی که کمک بسیار زیادی به رشد دانش ما در زمینه‌ های تخصصی نجوم می ‌کند، رصد اختفای ستارگان در پشت سیارک ‌هاست. تعداد بسیار زیادی از سیارک‌ ها در فضای منظومه شمسی پراکنده ‌اند و ما اطلاعات بسیار زیادی در باره آنها نداریم. یکی از کارهایی که کمک زیادی به درک کامل آنها می ‌کند، این است که بتوانیم شکل ظاهری آنها را که عموما شکل نامنظمی دارند، تخمین بزنیم. این کار یکی از فعالیت‌ های هیجان انگیز برای منجمان آماتور در سراسر جهان است. آنها در گروه ‌های بین‌المللی دست به زمان‌ سنجی اختفای سیارک ‌ها می ‌زنند، یعنی زمانی که یک سیارک از مقابل یک ستاره زمینه عبور می ‌کند، مدتی نور این ستاره ناپدید می ‌شود. با زمان ‌سنجی دقیق این اختفا که از نقاط مختلف انجام می ‌شود، می ‌توان با ترکیب داده ‌ها اطلاعات ارزشمندی از ظاهر یک سیارک به دست آورد.

 

4- رصد متغیرها:

تعداد بسیار زیادی از ستاره‌ هایی که در آسمان شب دیده می ‌شوند، ستاره ‌های متغیر هستند. نور ستاره ‌ها به دلایل مختلف تغییر می ‌کند، برخی از این تغییر نورها به واسطه تغییرات فیزیکی درون ستاره است و گاهی عبور یک‌ جرم همدم مانند ستاره‌ ای دیگر از مقابل قرص یک ستاره نور آن جرم را کاهش می‌ دهد. این مورد اخیر را گرفتگی ‌های کسوفی می‌ نامند. بررسی این متغیرها یکی از پروژه ‌های علمی فوق‌ العاده با ارزش و هیجان انگیز به شمار می ‌رود.

این فعالیت کمک می‌ کند تا اطلاعات تغییرات نوری ستاره ‌های متغیر منظم، مورد بررسی دائم قرار بگیرد و با بررسی تغییرات نوری متغیرهای نامنظم، اطلاعات بیشتری از ماهیت مرموز این ستاره‌ ها به ‌دست بیاید.

ویژگی جالب توجه در این روش این است که شما می ‌توانید با بازه بسیار وسیعی از ابزارها به سراغ این فعالیت بروید. یک سر این بازه را تنها چشمان غیرمسلح تشکیل می‌دهد و سوی دیگر آن را نورسنج‌ های دقیق (که آنها هم در ایران قابل دسترس هستند).

سنجش نور

در مطالب آینده به شرح دیگر زیر شاخه های نجوم آماتوری در ایران می پردازیم. با ما همراه باشید


به نقل از روزنامه جام جم--بخش دانش و زندگی

/ 0 نظر / 27 بازدید